قبل از هر چیز باید «دقت» را تعریف کنیم. در دنیای ماهوارههای تصویربرداری، معیار اصلی «قدرت تفکیک مکانی» (Spatial Resolution) است؛ یعنی هر پیکسل تصویر روی زمین معادل چند سانتیمتر است. هرچه این عدد کوچکتر باشد، جزئیات ریزتری دیده میشود.
پاسخ دقیق بستگی به این دارد که «قویترین» را در حوزهٔ نظامی-امنیتی جستجو کنیم یا تجاری-غیرنظامی:
پاسخ دقیق بستگی به این دارد که «قویترین» را در حوزهٔ نظامی-امنیتی جستجو کنیم یا تجاری-غیرنظامی:
۱. در دسترسترین و قویترین ماهوارههای تجاری (واقعیت امروز)
تا چند سال پیش محدودیت قانونی در آمریکا مانع فروش تصاویری با دقت بهتر از ۲۵ سانتیمتر میشد، اما این قانون در سال ۲۰۲۰ برداشته شد.- ماهوارههای WorldView Legion (شرکت Maxar)
- وضوح بومی سنسور: ۲۹ سانتیمتر
- وضوح بازنمونهبرداریشده (Resampled) که در اختیار مشتریان تجاری قرار میگیرد: ۱۵ سانتیمتر
- این یعنی هر پیکسل مربعی به ضلع ۱۵ سانتیمتر از سطح زمین را ثبت میکند. این ماهوارهها از سال ۲۰۲۴ شروع به پرتاب شدند و اکنون بالاترین وضوح تصاویر تجاری در بازار را ارائه میدهند. با این دقت، اشیایی مثل توپ فوتبال یا پلاک خودرو (از نظر ابعاد) قابل تفکیک هستند.
- دیگر ماهوارههای بالارده (۳۰ سانتیمتر کلاس):
- ماهوارههای Pléiades Neo (ایرباس، اروپا) با وضوح ۳۰ سانتیمتر.
- ماهوارههای SuperView Neo (چین) با وضوح ۳۰ سانتیمتر.
۲. ماهوارههای جاسوسی نظامی (حدسهای مبتنی بر فیزیک)
ماهوارههای جاسوسی کشورها (بهویژه آمریکا و روسیه) جزو اسرار طبقهبندیشده هستند، اما بر اساس قطر آینه و ارتفاع مداری (که گاهی توسط آماتورها رصد میشود)، کارشناسان برآوردهای زیر را مطرح میکنند:- ماهوارههای KH-11 Kennen / Crystal (آمریکا)
- نسلهای اولیه آنها که به دوربینهای دیجیتال مجهز شدند، در مدارهای حدود ۲۵۰-۴۰۰ کیلومتری زمین میچرخند. تخمین زده میشود وضوح آنها حدود ۱۰ سانتیمتر (۰.۱ متر) باشد.
- جیمز اوبرگ، تحلیلگر سابق ناسا، سالها پیش اشاره کرده بود که «بهترین ماهوارههای جاسوسی میتوانند اشیایی با ابعاد کمتر از ۱۰ سانتیمتر را ببینند.» این یعنی تشخیص نوع خودرو یا خواندن حروف بزرگ نوشته شده روی زمین از فضا.
- شایعات تأییدنشدهای هم درباره قابلیت ۵ تا ۷ سانتیمتر وجود دارد، اما محدودیت نهایی را تلاطم جو زمین (اتمسفریک سینگ) تعیین میکند که حتی با اپتیک تطبیقی هم نمیتوان از فضا خیلی راحت از ۵ سانتیمتر پایینتر رفت.
۳. نسل آینده: ماهوارههای مدار خیلی پایین (VLEO)
شرکت نوپای Albedo (آمریکا) در حال ساخت ماهوارههایی است که در ارتفاع بسیار پایین (حدود ۲۵۰ کیلومتر و حتی پایینتر) پرواز میکنند. این شرکت وعده داده است که وضوح تجاری را بهطور بیسابقهای به ۱۰ سانتیمتر بومی (Native) و سپس ۵ سانتیمتر برساند. اولین پرتاب آنها برای اواخر ۲۰۲۵ برنامهریزی شده است. اگر موفق شود، مرز بین ماهوارههای تجاری و جاسوسی برای همیشه محو خواهد شد.جمعبندی نهایی
- همین امروز در بازار آزاد: دقیقترین تصاویر را Maxar با وضوح ۱۵ سانتیمتر میفروشد.
- قویترین ماهوارههای نظامی عملیاتی: با قطعیت بالا دقتی در حدود ۱۰ سانتیمتر دارند.
- رکورد در شُرُف شکستن: بهزودی وضوح ۵ تا ۱۰ سانتیمتری به حوزهٔ تجاری هم خواهد آمد.
