بله، دادن پنیر به نوزاد مجاز است، اما فقط با رعایت یک سری شرایط مهم. نمیتوان هر پنیری را در هر سنی به نوزاد داد.
برای اینکه بیخطر و مفید باشد، این نکات را در نظر بگیرید:
۱. سن مناسب
- قبل از ۶ ماهگی: به هیچوجه. تغذیهٔ نوزاد باید منحصراً شیر مادر یا شیر خشک باشد.
- از ۶ ماهگی به بعد: همزمان با شروع غذای کمکی، میتوان پنیر را هم معرفی کرد، البته بهشرط رعایت نکات ایمنی زیر.
۲. شرایط لازم برای پنیر
- حتماً پاستوریزه باشد. نوزادان سیستم ایمنی ضعیفی دارند و پنیرهای تهیهشده از شیر غیرپاستوریزه (محلی) خطر مسمومیت با باکتری لیستریا را دارند که میتواند بسیار خطرناک باشد.
- کمنمک باشد. کلیهٔ نوزاد توان پردازش نمک زیاد را ندارد. پنیرهای شور مثل پنیر لیقوان، پنیر فتا و پنیر سفید بازاری معمولاً نمک بسیار بالایی دارند و برای نوزاد مناسب نیستند. اگر فقط همان پنیر در دسترس است، باید چند ساعت در آب خیسانده شود و آب آن چند بار عوض شود تا نمکش گرفته شود، اما باز هم احتیاط کنید و مقدار بسیار کمی بدهید.
- نرم و بیخطر از نظر خفگی باشد. پنیرهای سفت و تکهای (مثل پنیر چدار قالبشده) میتوانند باعث خفگی شوند. بهتر است به شکلهای زیر داده شود:
- پنیر خامهای (کرمشده) و نرم
- پنیر کوتاژ (پنیر دلمهشدهٔ نرم و کمنمک)
- پنیر ریکوتا
- پنیر موزارلای تازه (نه موزارلای پیتزای پرچرب و کشسان که حالت لاستیکی دارد)
- پنیر چدار رندهشده و آبشده روی غذای گرم
- از پنیرهای کپکزده و نرم فرانسوی اجتناب کنید. حتی اگر پاستوریزه باشند، پنیرهای کپکی مثل بری (Brie)، کامامبر (Camembert) و پنیر آبی (گورگونزولا، روکفور) برای نوزاد توصیه نمیشوند، چون رطوبت و ساختارشان محیط بهتری برای رشد باکتریهای مضر است.
۳. حساسیت غذایی
پنیر از شیر تهیه میشود و
پروتئین شیر گاو یکی از آلرژنهای شایع است. بنابراین:
- اولین بار مقدار بسیار کمی (مثلاً به اندازهٔ نوک انگشت) به نوزاد بدهید.
- تا ۲-۳ روز غذای جدید دیگری به برنامهاش اضافه نکنید.
- مراقب نشانههای حساسیت مانند کهیر، اسهال، استفراغ، تورم لبها یا مشکلات تنفسی باشید. در صورت مشاهده سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
۴. نوع چربی
- نوزادان برای رشد مغز به چربی نیاز دارند، بنابراین از پنیرهای پرچرب (نه کمچرب یا بدون چربی) استفاده کنید.
- پنیرهای گیاهی (مثل پنیر بادام یا نارگیل) معمولاً پروتئین و مواد مغذی کافی برای نوزاد ندارند و جایگزین مناسبی نیستند، مگر با تجویز پزشک.
خلاصه برای مادر و پدر ایرانی: اگر پنیر سفید معمولی (مثل لیقوان) دارید که بسیار شور است، آن را چند ساعت خیس کنید، اما بهترین گزینه این است که از
پنیر خامهای پاستوریزه و کمنمک یا
پنیر کوتاژ (که در فروشگاهها پیدا میشود) به مقدار کم و بهصورت نرم استفاده کنید. از ۶ ماهگی به بعد و با تأیید پزشک فرزندتان شروع کنید. هرگز پنیر محلی غیرپاستوریزه یا کپکی ندهید.