متن و ترجمه سوره ماعون

سوره 107 قرآن کریم: الماعون

تعداد آیه: 7


جزء : 30

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خداوند رحمتگر مهربان

أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ ﴿۱﴾

آيا كسى را كه [روز] جزا را دروغ مى‏ خواند ديدى (۱)

فَذَلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ ﴿۲﴾

اين همان كس است كه يتيم را بسختى مى ‏راند (۲)

وَلَا يَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ ﴿۳﴾

و به خوراك‏ دادن بينوا ترغيب نمى ‏كند (۳)

فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ ﴿۴﴾

پس واى بر نمازگزارانى (۴)

الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ ﴿۵﴾

كه از نمازشان غافلند (۵)

الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ ﴿۶﴾

آنان كه ريا مى كنند (۶)

وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ ﴿۷﴾

و از [دادن] زكات [و وسايل و مايحتاج خانه] خوددارى مى ‏ورزند (۷)

سوره ماعون.jpg
 
آخرین ویرایش توسط مدیر:

sasan_1383

عضو انجمن
بحث روایتی چند روایت درباره مفاد آیات گذشته از جمله: سهل انگاری درباره نماز و مراد از منع (ماعون)
در تفسیر قمی در ذیل آیه شریفه (ارایت الذی یکذب بالدین) آمده که این آیه در باره ابو جهل و کفار قریش نازل شد،
و در ذیل آیه شریفه (الذین هم عن صلاتهم ساهون) آمده که منظور از این جمله کسانی هستند که به کلی نماز را ترک کنند، زیرا اگر صرف سهو آدمی را مستوجب ویل سازد، باید همه مس توجب باشند، چون هر انسانی و مسلمانی در نمازش سهو می کند، امام صادق علیه السلام در ذیل این آیه فرموده: منظور تاءخیر نماز از اول وقت و بدون عذر است.
و در کتاب خصال از علی علیه السلام آمده که در ضمن حدیث چهارصد بندی فرمود: هیچ عملی نزد خدا محبوبتر از نماز نیست، پس مبادا هیچ کاری از کارهای دنیا شما را از نماز در اول وقتش باز بدارد، برای اینکه خدای عزوجل اقوامی را به همین جرم مذمت نموده و فرموده: (الذین هم عن صلاتهم ساهون) یعنی کسانی که از در غفلت نسبت به امر نماز و اوقات آن سهل انگاری می کنند.
و در کافی به سند خود از محمد بن فضیل روایت کرده که گفت: از عبد صالح (موسی بن جعفر علیه السلام از مفاد کلام خدای عزوجل پرسیدم که می فرماید: (الذین هم عن صلاتهم ساهون)، فرمود: کسی است که حق نماز را ضایع کند.
 

sasan_1383

عضو انجمن
از امام باقر علیه السلام نیز روایت شده است: هر کس سوره ماعون را در نمازهای واجب و مستحب خود بخواند جزو کسانی است که خداوند نماز و روزه اش را پذیرفته است و او را درباره آنچه در زندگی دنیا انجام داده است محاسبه نمی کند.
ثواب الاعمال، ص۱۲۶
 

ستاره_قطبی

عضو انجمن
این سوره سیماى افراد منفى را معرفى مى ‏کند:
کسانى که نسبت به دین، دیدگاه منفى دارند. «یکذّب بالدّین»
نسبت به یتیم و مسکین منفى هستند و آنان را طرد مى‏کنند. «یدعّ الیتیم و لا یحضّ»
در عبادت و نماز منفى هستند و اخلاص ندارند. «ساهون - یراءون»
در خدمت به مردم منفى هستند. «یمنعون الماعون»
مراد از «دین» در اینجا روز قیامت است، مانند «مالک یوم الدین»
«دَعّ» راندن همراه با خشونت و «حَضّ» تشویق و ترغیب دیگران است.
مراد از تکذیب دین و معاد در این سوره، تکذیب قلبى است، نه قولى؛ زیرا مخاطب سوره، کسانى هستند که نماز مى‏خوانند ولى نمازشان همراه با ریا و خودنمایى و سهو و غفلت است.
«ماعون» از «مَعن» به معناى ابزار و وسایلى است که معمولاً همسایگان به یکدیگر عاریه مى‏دهند تا آنکه نیازشان برطرف شود. مثل ظروف غذاخورى در مهمانى‏ها.
دین یک مجموعه به هم پیوسته است. نمازش از اطعام مسکین و رسیدگى به محرومین جدا نیست.
در روایات، «ساهون» به معناى سستى، ترک و ضایع کردن نماز آمده است.
حساب حضور در نماز جماعت، به خاطر حفظ شعائر الهى، از حساب ریا و خودنمائى به خاطر اهداف نفسانى جداست.
در حدیث مى‏خوانیم: کسى که از دادن لوازم منزل خود به همسایگان دریغ ورزد، خدا روز قیامت لطف خود را نسبت به او دریغ خواهد کرد. البته در حدیث دیگرى مى‏خوانیم که پرسیدند: ما همسایگانى داریم که هرگاه وسائلى به آنان عاریه مى‏ دهیم، مى‏ شکنند یا خراب مى‏ کنند، آیا گناه است که به آنان ندهیم؟ حضرت فرمود: در این صورت مانعى ندارد.
در حدیث مى‏خوانیم: هر کس به اوقات نماز بى‏اعتنائى کند و نماز را در اول وقت نخواند، ویل دارد.
امام صادق علیه السلام فرمودند: ماعون، شامل قرض الحسنه و هر کار نیک درباره دیگران و در اختیار قراردادن وسائل خانه و از جمله زکات است.
سنگدلى انسان به جائى مى‏رسد که:
نسبت به سخت‏ترین نوع فقر که مسکین است.
نسبت به ضرورى‏ترین نیاز که خوراک است.
آن هم به مقدار مصرف نه ذخیره.
نه خود اقدامى مى‏کند و نه دیگران را تشویق مى‏کند.
نگاهى به مسئله ریا
ریا و سُمعه دو خطر و آفت بزرگ هستند که افراد مؤمن را تهدید مى‏کند. ریا آن است که انسان کارى را براى دیدن مردم انجام دهد و سُمعه آن است که کارى را بجا آورد و هدفش آن باشد که کارش به گوش مردم برسد. این دو کار از نشانه‏ هاى نفاق است. چنانکه قرآن درباره منافقان مى ‏فرماید: «اذا قاموا الى الصّلاة قاموا کسالى یراءون النّاس» چون به نماز مى‏ ایستند، نمازشان با کسالت و ریاکارى است، همان گونه که به دیگران کمک نمى‏ کنند مگر در حال کراهت و نارضایتى. «و لا ینفقون الا و هم کارهون»
بر اساس روایات، ریاکار ظاهرى زیبا و باطنى مریض دارد؛ در ظاهر اهل خشوع و تواضع است، ولى در باطن دست از گناه بر نمى‏ دارد. او در ظاهر گوسفند و در باطن گرگ است. به جاى آنکه از دنیا آخرت را بدست آورد، از آخرت به سراغ دنیا مى‏ رود و از پرده‏پوشى خداوند سوء استفاده کرده و گناه مى ‏کند. پیامبر اکرم‏ فرمود: سخت‏ترین عذاب‏ها براى کسى است که مردم در او خیر ببینند در حالى که در او خیرى نیست. فرشتگان اعمال برخى انسان‏ها را بالا مى‏برند، ولى خطاب مى‏ رسد: هدفش خدا نبوده است، آن را برگردانید.
در فرهنگ اسلامى، ریا، نوعى شرک است و امام صادق‏علیه السلام درباره کسى که عمل نیکى انجام دهد، اما نه براى خدا، بلکه براى اینکه مردم بشنوند و او را ستایش کنند، فرمود: او مشرک است، سپس آیه «لا یشرک بعبادة ربه احدًا» را تلاوت فرمود.
علامت ریاکار آن است که اگر ستایش شود کار نیکش را توسعه مى‏دهد و اگر ستایش نشود از کار خود مى ‏کاهد. ناگفته نماند که این همه توبیخ و انتقاد براى کسانى است که از ابتدا، کار را براى غیر خداوند انجام مى‏دهند، ولى اگر انسان از آغاز هدفى جز خداوند نداشت، و مردم از کار او آگاه شدند، مانعى ندارد. امام باقر فرمود: هیچ کس نیست مگر آنکه دوست دارد خوبى‏هایش در مردم ظاهر شود، به شرط آنکه از ابتدا نیّت او مردم نباشد. «اذا لم یکن صنع ذلک لذلک»
اخلاص‏
در برابر ریا و سمعه، اخلاص است که در حدیث مى ‏خوانیم: خداوند جز خالصان را نمى‏ پذیرد «الا للّه الدّین الخالص»(و هر کس چهل روز خود را خالص کند، چشمه ‏هاى حکمت از قلب او به زبانش جارى مى‏ شود. «من اخلص للّه اربعین صباحاً ظهرت ینابیع الحکمة من قلبه الى لسانه» و نشانه ایمان کامل آن است که حُب و بغض و بخشیدن و نبخشیدن براى خدا باشد و افضل عبادت اخلاص است و از فاطمه زهرا (س ) نقل شده که فرمود: « من اَصعد الى اللّه خالص عبادته اهبط اللّه عزّ و جلّ افضل مصلحته» هر کس عبادت خالص به درگاه خداوند فرستاد، خداوند بهترین مصلحت او را برایش نازل مى‏کند.

پیام ها
۱- تکذیب عملى قیامت از سوى اهل ایمان، امرى شگفت آور و جاى سؤال است. «اَرایت الّذى»
۲- طرد یتیم انسان را از خدا دور مى‏کند. «یکذّب بالدّین... یدعّ الیتیم»
۳- نشانه ایمان، یتیم نوازى و توجه به گرسنگان و محرومان است و هرکس بى‏توجه باشد بى‏دین است. «یکذّب بالدّین... یدعّ الیتیم»
۴- میان عقیده و عمل رابطه تنگاتنگ است. (مسائل جزئى مثل طرد یتیم را جزئى نگیرید که گاهى از مسائل مهمى مثل تکذیب دین خبر مى‏دهد). «یکذّب بالدّین... یدعّ الیتیم»
۵ - نیازهاى عاطفى، مقدم بر نیازهاى جسمى است. (اول محبت به یتیم، سپس سیر کردن مسکین) «یدعّ الیتیم... طعام المسکین»
۶- هر نمازى ارزش ندارد و هر نمازگزارى بهشتى نیست. «فویل للمصلّین»
۷- سهو اگر برخاسته از تقصیر و بى‏اعتنائى باشد، سرزنش دارد. «عن صلاتهم ساهون»
۸ - سهو در نماز قابل جبران و بخشش است ولى سهو از نماز، به معناى رها کردن آن، قابل بخشش نیست. «عن صلاتهم» (نه «فى صلاتهم»)
۹- خطر آنجاست که کار زشت سیره دائمى انسان شود. «یکذّب... یدعّ... لا یحضّ» (قالب فعل مضارع بیانگر استمرار کار است)
۱۰- اخلاص، شرط قبولى نماز و عبادت است. «فویل للمصلّین الّذین... یراءون»
۱۱- اطعام فقرا مخصوص توانگران نیست، همه وظیفه دارند، گرچه از طریق تحریک و تشویق دیگران باشد. «لا یحضّ على طعام المسکین»
۱۲- کسى که گاهى از نماز غافل مى‏شود، مشمول ویل است، پس وضع تارکان دائم نماز چیست! «فویل للمصلّین... عن صلاتهم ساهون»
۱۳- بى‏تفاوتى نسبت به نیازهاى ضرورى مردم کیفر دارد. «فویل للمصلین... یمنعون الماعون»
۱۴- خدمت به مردم در کنار نماز است. «فویل للمصلین... یمنعون الماعون»
۱۵- غفلت از نماز، بستر غفلت از مردم است. «عن صلوتهم ساهون... یمنعون الماعون»
۱۶- بى اعتنائى به گرسنگان، نشانه بى‏اعتقادى به قیامت است. «یکذّب بالدّین... و لا یحض على طعام المسکین»
۱۷- سهو از اصل و حقیقت نماز مهم است، نه از تعداد رکعات که گاهى عارض مى‏شود و قابل جبران است. «عن صلاتهم ساهون»
۱۸- افرادى که از خدا جدا شوند، به دنبال کسب جایگاهى در نزد دیگران با ریا کارى هستند. «یکذّب... یراءون»
۱۹- بخل، ویژگى منکران معاد است، که حتى از عاریه دادن چیزهاى کوچک و ناچیز بخل مى‏ورزند. «یکذّب... یمنعون الماعون»

منبع: پایگاه درس هایی از قرآن
 

موضوعات مشابه

این وسایت توسط ایکس زد ان هاستینگ میزبانی و پشتیبانی میشود.جهت خرید هاست کلیک کنید .
بالا